Wat is STEM?

STEM is een acronym dat staat voor Science, Technology, Engineering, en Mathematics, of in het Nederlands, Exacte wetenschappen, Technologie, het Ingenieursvak, en Wiskunde. De term “STEM” is overgewaaid uit de Verenigde Staten en wordt gebruikt om te verwijzen naar schoolvakken, opleidingen, en studierichtingen in voornoemde vakgebieden in het lager, se- cundair, en hoger onderwijs. Bij uitbreiding wordt de term gebruikt om te verwijzen naar jobs en beroepen waarvoor een STEM-opleiding een belangrijke vereiste is.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen “zuivere” STEM, “lichte” STEM, en “zorg”-STEM.

  • zuivere STEM-richtingen zijn bijvoorbeeld wetenschappen-wiskunde en elektromecha- nica in het secundair onderwijs, en toegepaste informatica, biotechnologie, . . . in het ho- ger onderwijs
  • lichte STEM-richtingen zijn die studierichtingen waarvan in e ́e ́n of meer jaren het curricu- lum een beperkt aantal STEM-vakken omvat, zoals bijvoorbeeld archeologie, handelsin- genieur, . . .
  • zorg-STEM-richtingen zijn studierichtingen waarvan de finaliteit in de eerste plaats ligt in de verzorging van mens of dier, maar die ook een behoorlijk aantal STEM-vakken inhouden; het gaat hierbij om verpleegkundigen, dierenartsen, audiologen, . . .

 

STEM-academie

Wil je STEM-activiteiten organiseren voor kinderen in een buitenschoolse context, dan kan dat via een STEM-academie. Veel STEM-academie activiteiten behandelen meerdere STEM-thema’s, maar algemeen worden ze ingedeeld in 6 groepen:

  1. Techniekclubs: Op interactieve wijze ontdekken deelnemers techniek en worden ze ge- stimuleerd om technische ontwerpen te bedenken en te maken. Voorbeelden hiervan zijn TechniekClub, TechniekAcademie en TechniekBende.
  2. Programmeerclub: Programmeren en websites ontwikkelen, maar ook computerpro- gramma’s leren kennen zijn de onderwerpen van deze activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn CoderDojo’s.
  3. Natuur-gerelateerde activiteiten: Interactieve wandelingen en workshops waarbij deel- nemers verschillende facetten van de natuur leren kennen. Een voorbeeld hiervan zijn de activiteiten van Natuur en Wetenschap.
  4. Sterrenkunde-gerelateerde activiteiten: Ruimtevaart, sterrenkunde en weerkunde zijn de thema’s van deze workshops en activiteiten, meestal georganiseerd door volksster- renwachten. Voorbeelden hiervan zijn de jongerencursussen sterrenkunde.
  5. Kinderuniversiteiten: Universiteiten en hogescholen stellen hun deuren open voor kin- deren vanaf 5 jaar voor workshops en interactieve lezingen. Kinderuniversiteiten vinden plaats in Leuven, Antwerpen, Gent, Brugge, Hasselt en Kortrijk.
  6. Wiskunde en natuurwetenschappen: Het kan hierbij gaan om een wiskundekamp, workshops rond chemie, …

Financieel

Er zijn meerdere mogelijkheden om de uitbouw van een STEM-academie financieel te ondersteunen:

  • Inschrijvingsgelden
  • Sponsoring van bedrijven
  • Subsidie (de Vlaamse Overheid voorziet een variabele tussenkomst per deelnemer)
  • Projectoproepen
  • Erkenning als kinderopvang

Praktisch

Vanuit het Expertisecentrum Wetenschapscommunicatie Brussel worden reeds heel wat STEM-activiteiten geinitieerd. Enkele voorbeelden zijn Robocup Junior, Make IT Work, Fablab Junior, … Daarnaast kunnen we ook ondersteuning bieden bij het uitwerken van een nieuwe STEM-academie. Zo zetelt het Expertisecentrum Wetenschapscommunicatie Brussel in de stuurgroep van het netwerk van alle STEM-academieen in Vlaanderen en Brussel. Ondertussen zijn er reeds meer dan 70 organisaties die STEM-academieen aanbieden. Deze infobundel helpt je alvast vooruit. Heb je een idee of voorstel? Contacteer Jef Van Laer (VUB) of Bart Verheecke (EhB)